- ಸಹನ ಅನಂತರಾಜು ಜೈನ್
ಮಳೆಗಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಬರದವರೆಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರ ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ ಮಾತು — ಬದುಕು ನಮಗೆ ಏನು ಕೊಟ್ಟಿತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಾವು ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ಏನು ಕೊಟ್ಟೆವು ಎನ್ನುವುದೇ ಮುಖ್ಯ.
ಒಂದೇ ಭೂಮಿ. ಆದರೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಬದುಕುಗಳು!
ಮಲೆನಾಡಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬವಾಗುವ ಹಸಿರು. ಆಕಾಶದಿಂದ ಧರೆಗಿಳಿಯುವ ಮಳೆಯ ಹನಿಗಳು, ತೇವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಣ್ಣು, ಕಣ್ಣೆತ್ತಿ ನೋಡಿದಷ್ಟೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾಡುಗಳು. ಅಲ್ಲಿನ ಮರಗಿಡಗಳು ಮಳೆಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು, ಭೂಮಿಯ ಆಳಕ್ಕೆ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ, ಆಕಾಶದತ್ತ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯೇ ಅವುಗಳ ಬದುಕಿಗೆ ಆಸರೆಯಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಆ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ನಡುವೆಯೂ ಅವುಗಳ ಬದುಕು ಸವಾಲುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅತಿಯಾದ ಮಳೆ, ಬಿರುಗಾಳಿ, ಭೂಕುಸಿತ, ಪ್ರವಾಹ — ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಸಿರಿನ ನಡುವೆ ಬೆಳೆದ ಮರಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹೋರಾಟವಿದೆ.
ಇನ್ನು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಕಡೆಗೆ ಬಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿರುಬಿಸಿಲಿಗೆ ಕಾದ ನೆಲ, ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಆಕಾಶ, ಬತ್ತಿಹೋಗುವ ಕೆರೆಗಳು, ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುವ ಅಂತರ್ಜಲ. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಸಿಗುವ ನೀರಿನ ಹನಿಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಈ ಒಣನೆಲದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಊರಿ ನಿಂತಿರುತ್ತವೆ. ಸಿಗುವ ಅಲ್ಪ ನೀರನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಉದುರಬಹುದು, ಕೊಂಬೆಗಳು ಬಾಡಬಹುದು, ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಬಹುದು. ಆದರೂ ಅನುಕೂಲಕರ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುವ ಜೀವಸೆಲೆ ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟವಿದೆ. ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಮರಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟವಿದೆ. ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟವಾದರೆ, ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಕೊರತೆಯ ನಡುವಿನ ಹೋರಾಟ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತವೆ. ಸಿಕ್ಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಈ ಮರಗಳ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಮನುಷ್ಯ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ಪಾಠವಾದರೂ ಏನು?
ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ.
ಒಬ್ಬರು ಅನುಕೂಲಕರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಬಹುದು. ಪ್ರೀತಿ, ಹಣ, ಅವಕಾಶ, ಬೆಂಬಲ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗಬಹುದು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಇವೆಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಒಬ್ಬರಿಗೆ ತಾವು ಬಯಸಿದ ಬದುಕು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯಬಹುದು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಅದೇ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಆದರೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಹಸಿರಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರದ ಬದುಕೂ ಸುಲಭವಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತೋಷವೇ ತುಂಬಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.
ಕೆಲವು ನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ನೋವುಗಳಿಗೆ ಮೌನವೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರಿಗಿರುವ ಅನುಕೂಲಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಕಾಣಿಸದೇ ಇರಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ನಮಗಿಲ್ಲದ ಸಂಗತಿಗಳೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನೇ ನಾವು ಮರೆತುಬಿಡುತ್ತೇವೆ.
ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರವು ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಮರದಂತೆ ಬದುಕಲಾರದು. ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಮರವು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರದು. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಯಾವುದರ ಬದುಕೂ ಅರ್ಥಹೀನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿರುವಾಗ, ಮನುಷ್ಯ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸಂತೋಷವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇಕೆ?
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಋತುಗಳಿವೆ. ಕೆಲವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಬೇಗ ಬರಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಚಿಗುರುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅನೇಕ ಬೇಸಿಗೆಗಳನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಬದುಕಿಗೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಇದೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅವು ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಇನ್ನೂ ಆಳವಾದದ್ದು. ಒಂದು ಮರ ತನ್ನ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಕೊಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಪಕ್ಷಿ ಯಾವ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಜೀವಿ ತನಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ತನ್ನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದನ್ನು ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಅದರ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಕರು ದಣಿವು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಸಿದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಅದರ ಬೇರುಗಳು ಮಣ್ಣನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದಲೇ ಅದು ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ಬದುಕಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯನೇ ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಮರವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ತನಗೆ ಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ಅದು ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಮರ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವ ಪಾಠ ಕೇವಲ ಸಹನೆಯದ್ದಲ್ಲ; ಸಾರ್ಥಕತೆಯದ್ದು.
ನಾವು ಎಷ್ಟು ದಿನ ಬದುಕಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ನಾವು ಬದುಕಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜೀವಗಳಿಗೆ ಆಸರೆಯಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಲ್ಲವೇ? ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿಸಿದವರು ದೂರವಾಗಬಹುದು. ನಂಬಿದ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮುರಿಯಬಹುದು. ಕೈಗೆಟುಕುತ್ತದೆ ಎಂದುಕೊಂಡ ಕನಸುಗಳು ಕೈಜಾರಬಹುದು. ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಾಗಬಹುದು. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾಗಬಹುದು.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಬಂದಾಗ, ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯೇ ಕಾಣದಂತಾಗಬಹುದು. ತಾನು ಮಾತ್ರ ಇಷ್ಟೊಂದು ನೋವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ನಾವು ಮರೆಯಬಾರದು. ಮರದ ಎಲೆಗಳು ಉದುರಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ಬದುಕು ಮುಗಿದಂತಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮಳೆ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರುತ್ತವೆ.
ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವು ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗಾದರೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಸಹಾಯ ಕೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಳೆಯ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ದಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಸೋಲಿನ ಗುರುತುಗಳಲ್ಲ. ಬದುಕನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳು.
ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಕಾಲ ಎದುರಾದಾಗ, ಆ ಕ್ಷಣವನ್ನೇ ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಬದುಕಿನ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಇಂದಿನ ನೋವೇ ನಾಳೆಯ ಬದುಕಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವಲ್ಲ. ಇಂದಿನ ಕತ್ತಲೆಯೇ ಸದಾಕಾಲದ ಕತ್ತಲೆಯಾಗಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದೆಂದರೆ ಎಂದಿಗೂ ಮುರಿಯದಿರುವುದಲ್ಲ; ಮುರಿದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಧೈರ್ಯ ಹುಡುಕುವುದೂ ಹೌದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಿದೆ. ಮರಗಳು ಬದುಕಲು ನೀರು ಬೇಕು. ಅವು ಬೆಳೆಯಲು ಮಣ್ಣು ಬೇಕು. ಬೆಳಕೂ ಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಪ್ರೀತಿ, ಕಾಳಜಿ, ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿ ಬೇಕು.
ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಮರಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸದೆ, ಅದು ಬರವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಎಷ್ಟು ಅರ್ಥಹೀನವೋ, ನೋವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಕೇವಲ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರು ಎಂದು ಹೇಳುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಅಪೂರ್ಣ.
ಯಾರಾದರೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದ್ದರೆ, ಅವರನ್ನು ದುರ್ಬಲರೆಂದು ಕರೆಯುವ ಬದಲು ಅವರ ನೋವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾವು ನೀಡುವ ಒಂದು ಸಾಂತ್ವನದ ಮಾತು, ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಆಲಿಸುವ ಮನಸ್ಸು ಅಥವಾ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಸಹಾಯವೂ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಬಹುದು.
ಮರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮರವನ್ನು ಕೆಡವಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಅಸೂಯೆಪಡುವ ಬದಲು, ಅವರ ಸಂತೋಷದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಡಲು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಕಂಡು ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಬದಲು, ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಆಸರೆಯಾಗಬೇಕು.
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಖಂಡಿತ ಸಾಧ್ಯ. ನಮ್ಮ ಮಾತಿನಿಂದ ಯಾರ ಮನಸ್ಸೂ ನೋಯದಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುವುದು, ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದು, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು, ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನೋವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸದಿರುವುದು — ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬೀಜವಾಗಬಲ್ಲವು.
ಮರದಂತೆ ಬದುಕುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮೌನವಾಗಿರುವುದಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಇತರರ ಬದುಕಿಗೂ ಒಳಿತನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ.
ಕೊನೆಗೆ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮರವಾಗಲಿ, ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಮರವಾಗಲಿ, ಅವುಗಳ ಬದುಕಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಈ ಭೂಮಿಯ ಭಾಗಗಳು. ಎರಡೂ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೂ ಅವನ ಸಂಪತ್ತು, ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಯಶಸ್ಸು ಅಥವಾ ಅವನು ಎದುರಿಸಿದ ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಅಳೆಯಬಾರದು.
ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಕಷ್ಟಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಆ ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ನಾವು ನಮ್ಮ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡೆವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ. ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಹಂಚಿಕೊಂಡೆವು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ. ನಾವು ಎಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ನಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನೆರಳಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮುಖ್ಯ.
ಒಂದು ಮರ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಎಲೆಯನ್ನು ಉದುರಿಸುವವರೆಗೂ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಅವಕಾಶವಿದೆ — ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೋವು ನೀಡುವ ಬದಲು ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡಲು, ದ್ವೇಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬದಲು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹಂಚಲು, ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಬದಲು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು.
ನಾವು ಬದುಕಿರುವವರೆಗೂ ನಮ್ಮಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡೋಣ. ನಮ್ಮ ನೋವಿಗೆ ಅರ್ಥ ಹುಡುಕೋಣ; ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನೋವಿಗೂ ಬೆಲೆ ಕೊಡೋಣ. ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಹೋಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು, ಅದನ್ನು ಸಾರ್ಥಕಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡೋಣ.
ಏಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ದಿನ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಪಯಣ ಮುಗಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾವು ನೀಡಿದ ಪ್ರೀತಿ, ನಾವು ಮಾಡಿದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸಗಳು, ನಾವು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಆಸರೆ — ಇವುಗಳ ನೆನಪು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯಬಹುದು.
ಮರಗಳಂತೆ ಬದುಕೋಣ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಬೇರುಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢತೆ ಇರಲಿ; ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆ ಇರಲಿ; ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಇರಲಿ. ನಾವು ಬೆಳೆದಷ್ಟೂ ನಮ್ಮ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಉಸಿರಾಡುವಂತಾಗಲಿ.
ಅದೇ ಬದುಕಿನ ಸಾರ್ಥಕತೆ. ಅದೇ ಮನುಷ್ಯತ್ವದ ಸೌಂದರ್ಯ.
